Kort taalstukje


Taal leeft.
Of liever gezegd: de mens leeft. Hij beweegt en neemt zijn taal mee naar anderstaligen.
Het is dan ook te verwachten dat er buitenlandse woorden in elke taal binnensluipen.
Heel goed, het houdt de gesprekken en het menselijk verkeer levendig.
Soms kom je een leenwoord tegen dat stoort waarvan niet uit te leggen valt om welke reden.
‘Kids’ bijvoorbeeld was berucht; het verbaast dan ook niet dat het minder gebezigd wordt. Of ik vang het niet meer op.
Ook kom je af en toe dergelijke woorden tegen uit eigen taal; het nog steeds gebruikte ‘bips’ doet me steigeren en ook hier is het gissen naar het waarom. Ik weet het domweg niet.
Vloeken kunnen eveneens irriteren net als gemene scheldwoorden, het gebruik behoort dan ook niet tot de gewone gespreks-taal al denken sommige mensen daar anders over. Maar, toegegeven, in deze sector zijn af en toe mooie vondsten te beluisteren. ‘Alternatieve kakmadam‘ was een vermakelijke uitdrukking, geroepen naar de bazige leidster van een spiritueel groepje.  De meeste mensen kennen een vergelijkbaar voorbeeld.
Taal gaat niet altijd mee met ieders smaak maar het is het handigste communicatiemiddel.

Advertenties

Woord van het jaar

De woord-van-het-jaar-verkiezing  vind ik overbodig maar je ontkomt  niet aan de  lijstjescultuur. Als het dan toch moet hoop je op goede keuzes en dat is het geval met het eerste en tweede woord: dagobertducktaks  en  moestuinsocialisme. Ze voldoen aan de criteria die Van Dale opstelde, zie afbeelding

Maar stemfie? Een maatschappelijke ontwikkeling? (over ‘mooi’ zal ik het niet hebben).
Ik zocht op de betekenis van de term ‘Maatschappelijke Ontwikkeling’ en vond deze definitie:  Veranderingen en ontwikkelingen in de samenleving en stimulering daarvan op terreinen als welzijn, cultuur, onderwijs, sport, arbeid enz. Een reëele  omschrijving, dunkt me.
Stemfie gaat alleen maar over een rage; het had net zo goed kunnen gaan om een opname van zichzelf bij, pakweg, het inschrijven baby-in-bevolkingsregister of van iemand-met-schooldiploma.
Ook iemands gezicht naast dat van een overleden opa sluit ik niet uit:  sterffie.

Taal leeft


Jaren zeventig
zei kind dat de inhoud van een nieuw merk broodsmeersel bekeek : goeie pasta mam, lekker veel chocola!
En ik dacht, tevreden: ha fijn, hij lust het.

Ja, ik weet dat pasta een Italiaanse deegwaar is en als zodanig de Nederlandse betekenis verdrongen heeft. Ik weet ook dat ‘content ‘ niet meer ‘tevreden’ betekent en nog meer van dat.
Dat wil nog  niet zeggen dat ik er blij mee ben. Maar wat doe ik er aan.

Woord van het jaar

Niet heel erg interessant, toch werp ik er altijd een nieuwsgierige blik op.
Meestemmen doe ik niet; ze zijn lelijk met als treurig dieptepunt het woord stemfie.
Toegegeven, ze hebben allemaal een bijzondere betekenis maar ook dat zijn geen onderwerpen die een schoonheidsprijs verdienen.
Misschien willen de lezers hun stem uitbrengen? Klik dan op http://woordvanhetjaar.vandale.nl/nl/

Dit zijn ze:
Clownspiet: helper van Sinterklaas die als clown geschminkt is.
Crimiclown: iemand die zich als een (enge) clown verkleedt en schminkt om mensen angst aan te jagen, te molesteren of te beroven, horrorclown, terreurclown.
Dagobertducktaks: speciale belasting geheven over het vermogen van superrijke mensen, superrijkentaks, hyperrijkentaks.
Fotobom: foto die bewust of onbewust door een ander verpest is doordat deze (in een vreemde pose) op de achtergrond in beeld te zien is.
Jihadgezin: jihadistisch gezin, met name een gezin waaruit een of meer leden als jihadstrijder naar het Midden-Oosten zijn vertrokken.
Kalifaatganger: moslim die naar het kalifaat verhuist, met name om daar te strijden voor de Islamitische Staat.
Moestuinsocialisme: spotnaam voor een vorm van socialisme die zelfredzaamheid propageert door minima en ouderen met AOW of een klein pensioen te stimuleren een moestuin te nemen.
Stemfie: selfie gemaakt in het stemhokje en verspreid via de sociale media.
Straatintimidatie: intimiderend gedrag in de openbare ruimte, met name seksuele intimidatie tegen vrouwen op straat.
Wegkijkstaat: neoliberale staat die niet solidair is met burgers die door kansarmoede of tegenslag in benarde omstandigheden terechtkomen of in kommervolle omstandigheden moeten leven.

Chips voor shit


En wéér las ik het: het flauwe ‘Chips!’ in plaats van ‘Shit!’
‘Shit’ is geen fijn woord.
Na te zijn ingeburgerd wordt het veel gebruikt en, zo te horen, lijkt het een blijvertje; een kinderachtige. Dit wordt door menigeen ingezien maar wat doen sommigen? In plaats van het gebruik te minderen of, beter nog, af te leren, gaan ze het verbloemen tot kleutertaal. ‘Chips’, roepen ze dan, heel kneuterig.
Dat is al erg genoeg maar om het ook nog te moeten lézen…..